Verbindingen tussen rugklachten en de ziel
Lumbago is een ziekte die elke derde tot vierde persoon in de leeftijdsgroep van 20 tot 50 jaar treft, en boven de 50 jaar heeft bijna elke tweede persoon rugpijn gehad of heeft. Met andere woorden, het is een aandoening van het bewegingsapparaat waar veel mensen last van hebben. Als psychiater (en neuroloog) stel ik de vraag: Is het bij lumbago altijd 'alleen' onze wervelkolom die belast en pijnlijk is? Of is onze ziel ook ‘belast’, is onze ziel ook overbelast en doet ze pijn? Onder de vele oorzaken van lumbago (koude, verkeerde beweging, slijtage, verkalking, hernia, tumoren, etc.) zou ik het nu alleen hebben over de verbanden tussen rugklachten en stress. Het is vaak moeilijk om met lumbago te leven, omdat de intensiteit van de pijn het comfort en de levenskwaliteit van de getroffen persoon verslechtert. De hevige en intense pijn veroorzaakt vaak verzuim (gedwongen ziekteverlof), waardoor de sociale en economische gevolgen ervan tegenwoordig ook aanzienlijk zijn.
De wervelkolom bestaat uit
- benige wervels,
- tussenwervelschijven,
- ligamenten die de wervels fixeren,
- en spieren
.
Dit flexibele en toch solide raamwerk zorgt ervoor dat het lichaam van positie kan veranderen en ondersteunt tegelijkertijd de romp en het hoofd. Het staat echter onder grote druk. Vooral bij het dragen van zware lasten (overgewicht of emotionele last...) legt dit een verhoogde druk op de toch al overbelaste lumbale-sacrale wervelkolom. De wervelkolom is gevoelig voor verkoudheid veroorzaakt door plotselinge afkoeling, maar ook voor emotioneel trauma en chronische stress. In dergelijke gevallen kunnen spierpijn en spierkrampen optreden.
Een (en vrij vaak voorkomende) oorzaak is de overbelasting als gevolg van gebrek aan beweging als gevolg van zittend werk en onze stressvolle levensstijl. Als psychiater wil ik nu het belang van stress benadrukken. Als we meer gestrest en gespannen zijn, wordt niet alleen onze geest gespannen, maar worden onze spieren ook strakker. Dit is het meest merkbaar in de spiergroep langs de wervelkolom. Met andere woorden, stress speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van de meeste gevallen van lumbago, de psychologische overbelasting.
Vanwege de belasting komen vooral ziekten van de lumbale-sacrale wervelkolom het meest voor; dit gedeelte is het meest kwetsbare, waaraan onze moderne sedentaire levensstijl en overwegend zittend werk uitgevoerd met een verkeerde houding in grote mate bijdragen. Om nog maar te zwijgen van de mensen die vanwege hun werk dagelijks enkele uren (of enkele tientallen uren) auto moeten rijden. Zij – en hun ruggengraat – worden onderworpen aan verhoogde fysieke en mentale belasting. Thorwald Dethlefsen en Rüdiger Dahlke stellen dat degenen die te veel lasten op hun rug dragen zonder het zich bewust te zijn, de druk op lichaamsniveau zullen ervaren als pijn in de tussenwervelschijven. De patiënt wordt gedwongen te rusten (waardoor hij zich ‘uit het verkeer verwijdert’, dat wil zeggen uit het stressvolle leven van alledag) – omdat elke beweging, elke activiteit met pijn gepaard gaat. Pijnstillers zijn slechts een symptomatische oplossing, omdat ze de pijn alleen maar maskeren en draaglijker maken.
Op momenten als deze zou het de moeite waard zijn om onszelf de vraag te stellen: Wat heeft hiertoe geleid? Waarom hebben we zoveel op ons genomen? Waarom weegt zo’n last op onze ziel? Overbetrokkenheid, overbelasting?
Overcommitteren heeft altijd tot doel om uiterlijk groot en capabel over te komen, dus iemand compenseert zijn minderwaardigheidscomplex met daden. Ze willen zichzelf iets bewijzen. De enige vraag is: wat? en waarom? (Misschien om herkend te worden, misschien om bemind te worden?) Natuurlijk is dit een verkeerd pad om liefde te vinden.
"De functie van de tussenwervelschijf is om mobiliteit en elasticiteit te bieden. Als de tussenwervelschijf bekneld raakt of bekneld raakt tussen de in elkaar grijpende wervels, wordt onze houding stijf en onbeweeglijk, vaak bevroren in een bijzondere positie. Dezelfde correlatie is van toepassing op psychologisch gebied. Als iemand dat wel doet, wordt 'star', zonder openheid en mobiliteit – hun innerlijke zelf is bewegingloos, gefixeerd op een eigenaardige interne houding of situatie." - schrijft Dethlefsen.
Dit is natuurlijk maar een klein voorproefje van de psychologische benadering. Bij ernstige lumbagoklachten – die uiteraard naast/door geestelijke overbelasting door vele andere factoren kunnen worden veroorzaakt – bijvoorbeeld slijtage, ontstekingen, osteoporose, tumoren, uitstralende pijn door buikorgaanziekten, etc.… – is ernstig onderzoek noodzakelijk.
De degeneratieve symptomen die met veroudering gepaard gaan, kunnen niet worden voorkomen, maar ze kunnen wel worden uitgesteld en vertraagd. Veel hangt af van onszelf, onze levensstijl en hoeveel aandacht we besteden aan het behoud van de integriteit van onze wervelkolom. Zoals bij alles is preventie ook hier de ‘goedkoopste’ oplossing. Als de ziel zoveel invloed heeft op het lichaam, dan is het omgekeerde ook
waar.
- vermijd plotselinge, slechte bewegingen, vooral bij het tillen van zware voorwerpen vanuit een gebogen positie, let meer op de beweging (buig bijvoorbeeld bij het tillen van een zwaar voorwerp uw knieën en houd uw rug recht!)
- zij die langdurig zittend werk doen, moeten regelmatig van houding veranderen
- het vinden van het juiste zitmeubilair is belangrijk. Kies er een die de rug stabiel ondersteunt!
- vermijd tocht, airconditioning, kou vatten, blootstelling aan kou
- laten we zwemmen!
- laten we sporten, of in ieder geval voldoende bewegen (maar let op het opwarmen van de spieren)
- laten we ontspannen!
- laten we in de frisse lucht wandelen – met een rechte lijn wervelkolom!
- problemen aan de wervelkolom kunnen vaak worden voorkomen door een geschikt bed te kiezen, een matras die niet te zacht is
- het maakt uit op wat voor soort zitmeubel we de hele dag zitten op onze werkplek
- het maakt uit wat voor ontwerp ons autostoeltje heeft als we veel rijden
- is een grote hulp zowel op de werkplek als ook
in de auto, de wig van goede kwaliteit kussen, lendensteun voor in de auto, cilindervormig kussen dat
de wervelkolom ondersteunt - Na dit alles: laten we positief denken!
- Laten we leren omgaan met stress, laten we leren omgaan met onze onopgeloste problemen, onze emotionele lasten, "emotioneel
met onze Als dit lukt, zullen onze fysieke "bulten" en klachten ook afnemen en afnemen.
Dr arts
